Xác định được những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh, và những điểm còn bất cập trên thực tế giảng dạy trong việc rèn chữ viết. Qua kinh nghiệm đứng lớp của mình, sau đây là một số biện pháp để khắc phục tình trạng học sinh lớp 1 viết chữ sai, viết chữ xấu trong giai đoạn chuyển từ viết cỡ chữ vừa sang viết cỡ chữ nhỏ cho học sinh.
1.Về phía phụ huynh học sinh:
Giáo viên cần gặp gỡ phụ huynh nhiều lần để tuyên truyền, vận động phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con em mình. Cho phụ huynh nhận thấy được tầm quan trọng trong việc rèn luyện chữ viết. Tiểu học là bậc học nền tảng, dạy Tiếng Việt và tập viết Tiếng Việt là chúng ta đã trao cho các em chìa khóa để mở ra những cánh cửa bước vào tương lai, là công cụ để các em vận dụng suốt đời. Nhìn thấy được những nét chữ đẹp, ta có nhiều hi vọng ở tương của con mình. Ông bà ta có câu: “ mưa dầm thấm lâu, mưa lâu thấp đất”, chắc rằng sự kiên trì cùng với sự nhiệt tình của người giáo viên, phụ huynh sẽ thấy được tầm quan trọng trong việc học tập của con mình, từ đó sẽ quan tâm đến việc học tập của con mình hơn.
2. Thực hiện đúng qui định khi viết chữ:
* Tư thế ngồi viết: Tư thế lưng thẳng, không tì ngực vào bàn, đầu hơi cúi, mắt cách vở 25 – 30cm; nên cầm bút tay phải, tay trái tì nhẹ lên mép vở để trang viết không bị xê dịch; hai chân để song song, thoải mái (tham khảo hình vẽ minh hoạ ở trang 2, vở Tập viết 1 – tập 1)
* Cách cầm bút: Học sinh cầm bút bằng 3 ngón tay (ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa) với độ chắc vừa phải (không cầm bút chặt quá hay lỏng quá): khi viết, dùng ba ngón tay di chuyển bút nhẹ nhàng, từ trái sang phải, cán bút nghiêng về bên phải, cổ tay, khuỷu tay và cánh tay cử động theo, mềm mại, thoải mái. Cách cầm bút: Khi viết chữ đứng, học sinh cần để vở ngay ngắn trước mặt. Nếu tập viết chữ nghiêng, tự chọn cần để vở hơi nghiêng sao cho mép vở phía dưới cùng với mép bàn tạo thành một góc khoảng 15 độ. Khi viết độ nghiêng của nét chữ cùng với mép bàn sẽ tạo thành một góc vuông 90 độ. Như vậy, dù viết theo kiểu chữ đứng hay kiểu chữ nghiêng, nét chữ luôn thẳng đứng trước mặt (chỉ khác nhau về cách để vở)
* Cách trình bày bài: Học sinh nhìn và viết đúng theo mẫu do giáo viên hướng dẫn; viết theo yêu cầu được giáo viên hướng dẫn tránh viết dở dang chữ ghi tiếng hoặc viết chòi ra mép vở không có dòng kẻ li; khi viết sai chữ, không được tẩy xoá mà cần dung bút chì gạch sát chân một nét mờ rồi viết lại.
3. Bài tập viết và quy trình hướng dẫn viết cho học sinh:
a) Bài tập viết: Hướng dẫn các nhóm chữ theo thứ tự:
- Nhóm 1: Hướng dẫn viết nhóm chữ cái có độ cao 1 dòng li: a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư, n, m, i, c, x, v.
- Nhóm 2: Hướng dẫn viết nhóm chữ cái có độ cao 1,12 dòng l(viết nét thắt hơi quá 1dòng li): s, r.
- Nhóm 3: Hướng dẫn viết nhóm chữ cái có độ cao 1,25 dòng li: t.
- Nhóm 4: Hướng dẫn viết nhóm chữ cái có độ cao 2 dòng li: d, đ.
- Nhóm 5: Hướng dẫn viết nhóm chữ cái có độ cao 2,5 dòng li: l, b, h, k.
- Nhóm 6: Hướng dẫn viết nhóm chữ cái có độ cao (dài xuống dưới):
+ Chữ cái có độ cao (dài xuống dưới) bằng 2 dòng li: p, q.
+ Chữ cái có độ cao (dài xuống dưới) bằng 2,5 dòng li: g, y.
b) Quy trình viết và thực hiện chương trình:
– Theo công văn: 896/BGD ĐT quy định sau tuần 8 thực hiện hướng dẫn cho học sinh viết cỡ chữ nhỏ. Nhưng để phù hợp với đối tượng học sinh, tôi áp dụng thực hiện hướng dẫn cho học sinh từ ngay sau tuần thi giữa học kì I, tức là tuần hoạt động.(12/10/2010-18/10/2011)
– Trong tuần hoạt động thực hiện hướng dẫn lần lượt theo thứ tự các bước sau:
+Bước 1: Hướng dẫn ở bảng con. Trong quy trình dạy học vần, bước hướng dẫn viết các vần, từ mới thực hiện hướng dẫn trên bảng lớp, cho học sinh viết vào bảng con cỡ chữ nhỏ.
+Bước 2: Hướng dẫn viết vào vở luyện viết. Giáo viên viết mẫu vào vở luyện viết cho học sinh viết trong những tiết học tăng cường.
+Bước 3: Hướng dẫn viết vào vở tập viết. ( Lưu ý: Vì trong vở tập viết đến tuần 25 mới có bài viết về cở chữ nhỏ, điều này gây khó khăn cho học sinh trong việc rèn viết chữ cỡ chữ nhỏ và luyện viết chữ đẹp, nên nhiều học sinh còn lúng túng, chữ viết xấu. Cần hướng dẫn học sinh thực hiện ngay trong quy trình dạy tiết học vần- bước viết vào vở tập viết.)
-Thực hiện hướng dẫn bước viết vào vở tập viết trong quy trình dạy tiết học vần như sau:
+ Vở tập viết tập 1: mỗi vần, mỗi từ viết 1 dòng.
+ Vở tập viết tập 2: mỗi vần viết ít nhất 1 dòng, mỗi từ viết ít nhất 1 dòng tùy theo mứ độ của học sinh. ( Từ cuối của bài có thể viết 1 hoặc 2 dòng phụ thuộc vào dòng kẻ của vở tập viết.)
– Tiết tập viết:
+ Hướng dẫn viết cỡ chữ vừa theo hướng dẫn của chuẩn kiến thức kĩ năng.
+ Từ tuần 25: Hướng dẫn viết các vần cần ôn cỡ chữ nhỏ.
