KỸ NĂNG SỐNG – Phần 11: Hoạt động giao lưu tâm tình bè bạn
Giao tiếp của thiếu niên với bạn bè cùng tuổi
Giao tiếp là điều kiện tất yếu của mọi hình thức hoạt động xã hội và cá nhân của con người. Giao tiếp bạn bè chiếm vị trí đáng kể trong đời sống tinh thần của thiếu niên. Vị trí bình đẳng trong giao tiếp của trẻ làm cho các quan hệ của trẻ đặc biệt hấp dẫn, nó phù hợp với cảm giác về sự trưởng thành của thiếu niên. Sự liên hệ với bạn cùng giới và khác giới trong thời niên thiếu mở đầu cho cuộc sống trưởng thành ngoài xã hội. Chính sự giao tiếp với bạn đã đem lại cho thiếu niên sự thoả mãn nhiều hơn, trở nên cần thiết hơn và có thể giữ vai trò chủ đạo trong sự hình thành, phát triển nhân cách. Ở thiếu niên, giao tiếp với người lớn không thể hoàn toàn thay thế giao tiếp với bạn cùng tuổi, đặc biệt với các bạn trong cùng lớp học, cùng trường.
Quan hệ của thiếu niên với các bạn cùng lớp phức tạp hơn, đa dạng hơn và có nội dung sâu sắc hơn so với học sinh nhỏ. Chính trong thời kì thiếu niên diễn ra sự hình thành những quan hệ khác nhau về mức độ gần gũi, mà các em phân biệt rõ rệt: là bạn học, là bạn thân, là bạn riêng. Nhu cầu có bạn cùng tuổi phát triển rất mạnh mẽ ở thiếu niên. Tình bạn là một dạng quan trọng nhất của sự gắn bó xúc cảm và quan hệ liên nhân cách ở lứa tuổi này. Sự biến đổi quan trọng nhất trong tâm lý tình bạn của tuổi quá độ là sự phát triển chiều sâu, mức độ thân thiết trong tình bạn ở các em.
Quan hệ với bạn bè cùng tuổi được xem như là quan hệ riêng của cá nhân, qua đó trẻ có được những hành động độc lập, có tiếng nói của mình, các em được bạn bè thừa nhận và tôn trọng. Đây là một quan hệ quan trọng vì vậy nếu bị phá vỡ, các em sẽ có những xúc cảm nặng nề và xem như bi kịch của cá nhân. Trong quan hệ, các em luôn muốn làm cho bạn bè cùng tuổi chú ý đến mình, được bạn bè quan tâm, đánh giá bằng cả những hành động tích cực lẫn tiêu cực. Vị trí của trẻ có được trong nhóm bạn phụ thuộc vào phẩm chất của bản thân, sự nhanh trí, sự hiểu biết, tính can đảm, kĩ năng hành động độc lập.
Chuẩn mực quan trọng nhất trong quan hệ bạn bè là “bộ luật tình bạn”. Ở tuổi thiếu niên bộ luật này là sự tôn trọng, bình đẳng, trung thành, trung thực, giúp đỡ bạn. Các em thường lên án những ai hay thay lòng đổi dạ, từ chối giúp đỡ, ích kỉ, tham lam, nói xấu bạn bè… Thiếu niên một mặt biểu hiện rất rõ khát vọng được giao tiếp với bạn, đồng thời mong được thừa nhận, được tôn trọng. Sự bất hòa trong quan hệ bạn bè của trẻ, sự thiếu bạn thân hay sự đổ vỡ tình bạn đều tạo ra cảm xúc nặng nề thậm chí trẻ coi như là bi kịch cá nhân. Sự đơn độc là trải nghiệm quá nặng nề đối với trẻ vị thành niên. Chính vì vậy nhiều trẻ đi tìm những người bạn, hội, bè phái ở bên ngoài lớp học, nhà trường… và ở đây trẻ có thể phải trải nghiệm những bi kịch cuộc đời thực sự.
Đặc điểm quan hệ giữa em trai và em gái
Ở trẻ tuổi thiếu niên đã xuất hiện những rung cảm mới về nhau, xuất hiện sự quan tâm chăm sóc đến nhau, những rung cảm này có thể tồn tại lâu dài và các em thường tìm cách che dấu nó. Một số học sinh có sự rung cảm sâu sắc, để lại những ấn tượng khó quên. Lúc đầu sự quan tâm đến bạn khác giới còn tản mạn và thể hiện như trẻ học sinh, thí dụ như xô đẩy nhau, ngượng ngùng, bối rối…
Ở lớp 6 – 7, tình bạn khác giới còn hạn chế, nhưng sang lớp 8 – 9 tình bạn này nảy sinh thường xuyên hơn, các em gắn bó mật thiết hơn và tình cảm đó lưu giữ lâu hơn. Tuy nhiên có sự khác biệt giữa biểu hiện cảm xúc này giữa trẻ nam và trẻ nữ. Lúc đầu (đầu cấp học) sự quan tâm tới người khác giới của các em nam có xu hướng tràn lan và biểu hiện dưới hình thức “chòng ghẹo, gây sự” với các bạn nữ. Nhưng chỉ đến khoảng giữa cấp học, tính chất quan hệ này sẽ thay đổi: xuất hiện sự ngượng ngùng, dè dặt, ngại va chạm “trực tiếp”… Hành vi quan tâm đến bạn của cả trẻ nam và trẻ nữ thể hiện tính hai mặt: vừa là bạn và vừa là nữ giới (hoặc nam giới). Nhìn chung, trẻ ở độ tuổi này đều có thái độ tò mò đối với những quan hệ đang nảy sinh, đối với sự phát triển giới.
Vào khoảng 12, 13 tuổi, học sinh nữ thường quan tâm đến chuyện ai thích ai. Và những câu chuyện này làm các em cứ thì thầm nhỏ to, tạo nên bầu không khí bí mật thú vị trong mối quan hệ của trẻ. Ở độ tuổi này, đã có thể xuất hiện những tình bạn khác giới sâu sắc và nó ảnh hưởng lớn đến đời sống tình cảm nói chung của trẻ. Nếu tình cảm của trẻ không được đáp lại có thể dẫn đến sự chán nản, buồn bã…, dẫn đến học tập và lao động uể oải. Ngược lại, tình cảm được đáp ứng sẽ mang lại cho trẻ sự hưng phấn và tính tích cực.
Như vậy, quan hệ giữa bạn khác giới – một tình cảm lãng mạn – có thể gợi lên những ý nguyện tốt đẹp, kích thích các em làm những điều hay, giúp đỡ, bảo vệ lẫn nhau. Tình cảm này là động cơ giúp các em hoàn thiện nhân cách. Tuy nhiên, nếu nhận thức tình bạn khác giới bị lệch lạc sẽ dẫn đến những hành vi không đúng như đua đòi, chơi bời… Vì vậy, nhà giáo dục cần uốn nắn, hướng dẫn cho tình bạn khác giới ở thiếu niên diễn ra một cách lành mạnh, trong sáng, tuy nhiên sự can thiệp cần phải khéo léo, tế nhị, nếu không sẽ dẫn đến phản ứng tiêu cực và mất lòng tin ở trẻ.
Nói chung, tình bạn có ý nghĩa lớn lao đối với đời sống, với sự phát triển nhân cách của các em. Qua giao tiếp các em nhận thức được mình và người khác và những phương thức nhận thức như kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá, tự đánh giá được phát triển. Các em dần nắm bắt được những chuẩn mực đạo đức mới và dần nắm bắt được những chuẩn mực kiểu quan hệ người lớn, điều này giúp các em trưởng thành về mặt xã hội.
Để tìm được gia sư tốt nhất, phụ huynh vui lòng nhập thông tin vào ô dưới đây. Gia sư Thanh Hóa sẽ liên hệ lại.
Nếu phụ huynh cần gấp, mong phụ huynh vui lòng gọi số: 0814.369.567 hoặc ấn vào nút gọi điện trên website này mọi khung giờ thời gian chúng tôi luôn hân hạnh được phục vụ.
Lỗi: Không tìm thấy biểu mẫu liên hệ.
