Sống trong một môi trường đầy ám ảnh về bệnh tật, vi khuẩn, nhiễm trùng và kháng thuốc, nhiều bậc cha mẹ không cho con mình nghịch đất, vầy nước, cố gắng loại bỏ hoàn toàn bằng xà phòng, nước tẩy rửa, hóa chất diệt khuẩn.
Cho rằng đất, cát, bùn, vũng nước, lông động vật, cỏ dại,… là những thứ chứa rất nhiều vi khuẩn có thể gây hại cho trẻ nên người lớn luôn cảnh báo: “đi chân đất bẩn đấy”, “nghịch cát lấm tay”, “vầy nước bị cảm lạnh”, lớn hơn một chút thì mắng mỏ con “đầu đất”, “không học hành thì mai sau cả đời “chân lấm tay bùn”, rồi thì cũng chỉ “bán mặt cho đất bán lưng cho trời” nhé con”… khiến con ngỡ dính đến đất là bẩn, là “không khá lên được”.
Đất hiệu quả không thua gì vắc-xinTác nhân gây bệnh làm người ta mắc bệnh đồng thời cũng kích thích hệ thống phòng thủ tự thân của cơ thể tập dượt, vận hành, phát triển. Sống trong môi trường giàu vi khuẩn, nhiều chủng vi khuẩn có lợi giúp hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn, có sức đề kháng với bệnh tật. Chưa kể, loại mycobacterium vaccae có trong đất được xem là thuốc chống trầm cảm tự nhiên khiến người ta hạnh phúc.
Nghịch bẩn giúp trẻ tiếp xúc với đủ loại vi sinh vật, giúp xây dựng hệ miễn dịch khỏe mạnh. Trẻ con sống trong môi trường quá sạch sẽ, hệ miễn dịch sẽ không học được cách đối phó với vi khuẩn gây hại.
Với phương châm: cách tốt nhất để trị bệnh cảm là mỗi ngày cảm lạnh 1 chút, trẻ con Nhật được khuyến khích đi học, tập thể dục kể cả dưới mưa tuyết. Được “úm” quá kỹ, các bé khó thích nghi với thời tiết xấu, sẽ dễ mắc bệnh và lâu khỏi. Hơn nữa, từ đất bẩn, nước bẩn vẫn trồng được rau sạch, hoa đẹp đấy thôi!
Trẻ hiếu động lớn lên càng năng động, tự tinThế giới theo cách nhìn của trẻ nhỏ thật thú vị: Một cành cây/tàu lá dừa là ngựa cưỡi, thanh kiếm báu, súng, cọc lều trại,… Một đống đất hay đồi cát nhỏ có thể ví với chuyến phiêu lưu kỳ thú, 1 hành trình chinh phục đỉnh cao. Được cầm, nắm, sờ và cảm nhận cát ướt/cát “chảy”/cát khô giúp trẻ phát triển mọi giác quan và giải phóng cảm xúc, trẻ nảy ra ý tưởng sáng tạo như xây lâu đài, vẽ/viết trên cát,… Với trẻ, nước là thứ kỳ diệu nhất trong tự nhiên: có thể hứng lấy bằng tay, chảy qua các kẽ tay, đồ chơi có thể chìm nghỉm/nổi lên trên nước…
Một nghiên cứu khoa học đã chứng minh: trẻ em đi chân trần kích thích các dây thần kinh ở lòng bàn chân, giúp cảm nhận rõ mặt đất và điều chỉnh tốc độ theo trạng thái mặt đất, nhờ thế mà có tư thế đi bộ đúng hơn (khom người, bấm ngón chân xuống đường trơn hay nhón gót, kiễng chân khi cần giảm tiếng động, cúi người khi đi ngược gió,…). Bàn tay là “bộ não thứ hai” của trẻ, trẻ vận động đôi tay đồng nghĩa với tư duy.
Nên cho trẻ đi chân trần và chạy nhảy khắp nơi trong sân, nặn “bánh” từ đất sét, trồng cây, đào giun dế, tắm bùn, làm pháo đất,… rồi thì tô tượng, làm gốm.
Được đùa nghịch thỏa thích ngoài trời giúp trẻ xả bớt năng lượng đồng thời giao tiếp tốt hơn với bạn bè khi cùng nhau chơi các trò chơi dân gian và các trò tự nghĩ ra.
Ý thức về ranh giới sạch – bẩn.Cha mẹ quyết định thời điểm, thời lượng và phạm vi con được phép nghịch bẩn. Lưu ý:
Không cho trẻ đưa đất cát, chất bẩn vào miệng/mắt.Mang giày dép trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và tránh trượt ngã/ giẵm phải gai hoặc “mìn” chó. Lưu ý mang găng tay, ủng cao-su khi làm việc với đất ruộng (có phân chuồng), tránh bị ký sinh trùng xâm nhập qua da.Cho trẻ tắm rửa ngay sau mỗi lần trải nghiệm, nếu trẻ bị trầy xước hoặc có vết thương hở, xử lý cẩn thận để tránh nhiễm trùng.Không để trẻ chơi ở các khu vực: 1/ Có phân chó, mèo hay của bất kỳ con vật nào hoặc nơi gia súc ăn cỏ. 2/ Chỗ đã phun thuốc trừ sâu hoặc chất hóa học. 3/ Đất cát ở gần nhà ga/nhà máy/xưởng sản xuất có thể chứa sơn hoặc các hóa chất độc hại.Vệ sinh và diệt khuẩn khi cần thiết: Rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, ngăn ngừa sự lây lan của vi khuẩn và virus. Không cho tay vào miệng/dùng tay bốc đồ ăn/dụi mắt/ngoáy mũi/gãi ngứa/cạy lớp da non/nặn mụn,… Từ 1 tuổi trở đi cho con xổ giun (uống Menbendazole 500mg, 1 năm 2 lần, trừ trẻ đang có bệnh).Cho con ăn các thực phẩm lên men chứa nhiều lợi khuẩn nhằm tạo lớp bảo vệ trong đường ruột (sữa chua, dưa giá, kimchi,…)*
Đất không bẩn. Tôi thường kể các bé nghe chuyện hai người khách được vua Etiopia mời vào cung điện đón tiếp nồng hậu: mở tiệc chiêu đãi, tặng nhiều vật quý. Khi khách sắp xuống tàu về nước, viên quan bảo họ dừng lại, cởi giày ra và sai người cạo sạch đất bám vào đế giày của khách. Người Etiopia không để khách mang đi, dù chỉ là một hạt cát nhỏ vì họ rất yêu quý đất đai của mình. Với họ đất đai quê hương là cha mẹ, anh em ruột thịt đã nuôi sống họ, là thứ thiêng liêng, cao quý nhất.
Chơi với đất cát giúp con khỏe và vui. Hãy nuôi dưỡng tình yêu giữa con với đất đai thiên nhiên và giúp con “sống xanh” hơn.
