Đầu năm học tôi làm một phiếu khảo sát một số em học sinh lớp 9: Câu hỏi thứ nhất “ Em thích học môn nào nhất”. Câu trả lời là “ Thưa cô, các môn tự nhiên”. Câu hỏi thứ hai “Em có thích đọc truyện, đọc thơ không?”. Đa số các em đều trả lời là “ Có”. Và thực tế đã chứng minh điều ấy. Vào lớp các em hay đọc lén truyện trong giờ học, làm thơ để tặng bạn. Ham thích văn thơ là thế thì tại sao các em lại không thích học văn? Hay tại vì các văn bản trong chương trình không phù hợp, không vừa sức với các em? Thật ra vấn đề ở đây không phải là vì nội dung văn bản mà phần lớn các em không biết cách học hoặc học mà lười không thực hành, luyện tập thường xuyên. Phương pháp học không tốt thì không hiệu quả. Phương pháp là yếu tố quyết định đầu tiên cho kết quả học tập.
Hiện nay, trong giảng dạy giáo viên sử dụng phương pháp tích cực. Giáo viên giữ vai trò chủ đạo, hướng dẫn, gợi mở. Học sinh giữ vai trò chủ động trong việc khai thác các kiến thức mới theo sự hướng dẫn của giáo viên. Do đó, việc học sinh chuẩn bị bài ở nhà là việc quan trọng và cần thiết để dẫn đến sự thành công trong tiết học. Đối với học sinh lớp 9 thì việc chuẩn bị bài ở nhà là việc phải đặt lên hàng đầu bởi chương trình của môn Ngữ văn 9 có số lượng khá lớn cho ôn tập, tổng kết và kiểm tra. Ôn tập và tổng kết những vấn đề của cả cấp học. Với lượng kiến thức như thế đòi hỏi các em phải tự mình ôn lại và tìm hiểu những kiến thức mới để vào lớp dễ dàng nắm bắt vấn đề mà thầy cô truyền đạt.
Để việc chuẩn bị bài ở nhà của các em có hiệu quả, chúng tôi đã hướng dẫn các em theo các bước sau:
1. Lên kế hoạch học tập.
Tất cả học sinh ghi kế hoạch, cách học tập bộ môn Ngữ văn ở nhà của các em. Nhìn chung, kế hoạch học tập của các em rất đơn điệu. Nhóm trung bình, khá thì học những gì trên lớp cô đã cho ghi vào tập. nhóm yếu thì xem bài qua loa. Bước đầu, chúng tôi giúp các em lên kế hoạch học tập nhẹ nhàng, gọn để tạo sự chú ý của các em đối với môn ngữ văn như:
– Đọc bài trước.
– Trả lời câu hỏi hướng dẫn học trong sách giáo khoa.
– Học bài cũ, làm bài tập về nhà.
Sau khi các em đã vào nề nếp, bổ sung vào kế hoạch học tập ở nhà cho các em là:
– Em hãy nêu cảm nhận của mình sau khi đọc văn bản.
– Em học tập được những gì từ văn bản đó.
Thực hiện văn bản theo dàn ý có sẵn.
Yêu cầu khi học ở nhà cũng nghiêm túc như ở lớp, phải tập trung, không học vẹt mà chủ yếu là trả lời theo sự hiểu biết của các em. Học phải có thời khóa biểu cụ thể, rõ ràng.
2: Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch học tập ở nhà.
Để kiểm tra việc học tập ở nhà của các em, chúng ta làm các công việc sau:
– Phân công tổ trưởng kiểm tra chéo vở soạn bài của các em trước mỗi tiết học. (Có nhận xét thi đua học tập giữa các tổ).
– Trong giờ học, khi gọi các em xây dựng bài học ( cá nhân hoặc thảo luận nhóm) giáo viên cần ghi điểm động viên, có như thế các em mới đầu tư vào soạn bài ở nhà.
– Kiểm tra vở bài soạn đầu giờ đột xuất một số em thay cho kiểm tra bài cũ ( Chỉ ghi điểm khi các em nắm khoảng 50% kiến thức của bài mới.)
Lên kế hoạch học tập ở nhà sẽ giúp các em rất nhiều trong việc tiếp thu kiến thức mới. Đối với các bài tổng kết, ôn tập thì việc chuẩn bị bài ở nhà là ôn lại các kiến thức đã học ở các lớp dưới. Có chuẩn bị các em mới mạnh dạn phát biểu và làm cho lớp học sinh động hơn. Động lực để giúp các em thực hiện tốt việc chuẩn bị bài ở nhà tôi thiết nghĩ đó chính là những lời động viên, khen thưởng và ghi điểm kịp thời cho các em. Ta không thoải mái cho điểm cũng không nên quá khắt khe với các em để các em thấy rằng môn văn cũng có điểm 10. Bởi vì từ lâu quan niệm điểm 8 là con số cao nhất của môn văn cũng đã làm cho các em không phấn đấu đến điểm số tối ưu.
